11 Μαρ 2012

Σαμαράκης - "η τέχνη του κυβερνάν παρήγαγε μόνο τέρατα"

UPDATE Το άρθρο αυτό συντάχθηκε στις 11 Μαρ 2012  και γίνεται λόγος για τον πολιτισμό απέναντι στην πολιτική/κυβερνητική αυθαιρεσία. Ειρωνικά, ένα χρόνο μετά, από την Τετάρτη 12 Ιουν 2013, λόγω αυθαιρεσίας της Κυβέρνησης δεν υπάρχει πλέον ελεύθερη πρόσβαση  στο αρχείο της ΕΡΤ, ούτε φυσικά το link με τη φωνή του Α. Σαμαράκη.

Αν δεν έτυχε ποτέ να διαβάσεις το διήγημα "Ζητείται Ελπίς" του Α. Σαμαράκη που άφησε ιστορία, το παραθέτω ολόκληρο. Καλό είναι όταν όλα γύρω σκοτεινιάζουν, να ανάβουμε και λίγο το λυχνάρι που λέγεται "πολιτισμός". Φωτισμένοι άνθρωποι μας τα είπαν όλα... σε μια εποχή που δεν ακούγαμε.

Επιπλέον, αν είσαι ανήσυχο πνεύμα, προτείνω να δεις ένα video με μια παλιότερη συνέντευξη του Α. Σαμαράκη στην ΕΡΤ. Δίνει τη δική του ερμηνεία για το "μη μιλάς, μη γελάς κινδυνεύει η Ελλάς", την πολιτική, τον Θεό, την ανεργία και τελικά την ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΣΗ όταν το πολιτικό σύστημα εξαπατήσει την κοινωνία. "Ποιος θα σώσει την Ελλάδα από τους σωτήρες της;" λέει στο 22ο λεπτό με ένα ύφος που είναι.. όλα τα λεφτά. Η εξουσία, κατά τον Σαμαράκη, διαχρονικά ακολουθεί τη μεθοδολογία "Μόκο ρε", ή αλλιώς "και βούλωστο και σκάσε". Για το εκπ. σύστημα  είναι λιτός: "οι σφαγείς της ανθρωπότητας είχαν καλά πτυχία". Στο ίδιο βίντεο θα μάθεις την περιπέτεια που έζησε με τους Γερμανούς, όταν τον συνέλαβαν τα SS και τον καταδίκασαν σε θάνατο.

Λίγο πριν το τέλος της συνέντευξης αναφέρει τη φράση ενός ξένου στοχαστή "όλες οι τέχνες παρήγαγαν τα θαύματά τους, όμως η τέχνη του κυβερνάν δεν παρήγαγε παρά μόνο τέρατα".  Ναι, ο Σαμαράκης είχε στο νου του και τους κυρίους Βενιζέλο, Παπανδρέου και Σαμαρά  - που ήταν στο πολιτικό προσκήνιο το 94 όταν έδινε τη συνέντευξη. Σωστά άκουσες, η λέξη που έψαχνες τόσο καιρό είναι "τέρατα"!

Πόσο ωραίο θα ήταν ΑΥΤΟΣ ο Σαμαράκης να διδάσκονταν στα σχολεία!


Παναγιώτης Πετεινάτος 

ΥΓ1. Αν μπορούσες να δεις όλη τη συνέντευξη, θα άξιζε να προσέξεις τα 2 τελευταία λεπτά, κατά την έναρξη της ομιλίας του στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Θα έβλεπες με ποια λέξη-κλειδί περιγράφει τους ακαδημαϊκούς.

ΥΓ2. Ο αρχικός τίτλος του άρθρου ήταν " Σαμαράκης για Παπανδρέου-Βενιζέλο-Σαμαρά - η τέχνη του κυβερνάν παρήγαγε μόνο τέρατα"

-------

ΖΗΤΕΙΤΑΙ ΕΛΠΙΣ
του Αντώνη Σαμαράκη

Όταν μπήκε στο καφενείο, κείνο το απόγεμα, ήτανε νωρίς ακόμα. Κάθισε σ' ένα τραπέζι, πίσω από το μεγάλο τζάμι που έβλεπε στη λεωφόρο. Παράγγειλε καφέ.

Σε άλλα τραπέζια, παίζανε χαρτιά ή συζητούσανε.

Ήρθε ο καφές. Άναψε τσιγάρο, ήπιε
 δυο γουλιές, κι άνοιξε την απογευματινή εφημερίδα.
Καινούριες μάχες είχαν αρχίσει στην Ινδοκίνα. «Αι απώλειαι εκατέρωθεν υπήρξαν βαρύταται,», έλεγε το τηλεγράφημα.

Ένα ακόμα ιαπωνικό αλιευτικό που γύρισε με ραδιενέργεια.

«Η σκιά του νέου παγκοσμίου πολέμου απλούται εις τον κόσμον μας», ήταν ο τίτλος μιας άλλης είδησης.

Ύστερα διάβασε άλλα πράγματα: το έλλειμμα του προϋπολογισμού, προαγωγές εκπαιδευτικών, μια απαγωγή, ένα βιασμό, τρεις αυτοκτονίες. Οι δυο, για οικονομικούς λόγους. Δυο νέοι, 30 και 32 χρονώ. Ο πρώτος άνοιξε το γκάζι, ο δεύτερος χτυπήθηκε με πιστόλι.

Αλλού είδε κριτική για ένα ρεσιτάλ πιάνου, έπειτα κάτι για τη μόδα, τέλος την «Κοσμική Κίνηση»: «Κοκταίηλ προχθές παρά τω κυρίω και τη κυρία Μ. Τ. Χάρμα ευμορφίας και κομψότητος η κυρία Β. Χ. με φόρεμα κομψότατο εμπριμέ και τοκ πολύ σικ. Ελεγκάντικη εμφάνισις η δεσποινίς Ο. Ν.»

Άναψε κι άλλο τσιγάρο. Έριξε μια ματιά στις «Μικρές Αγγελίες»:

  • ΠΩΛΕΙΤΑΙ νεόδμητος μονοκατοικία, κατασκευή αρίστη, εκ 4 δωματίων, χολ, κουζίνας, λουτρού πλήρους, W.C.
  • ΕΝΟΙΚΙΑΖΕΤΑΙ εις σοβαρόν κύριον δωμάτιον εις β' όροφον, ευάερον, ευήλιον . . .
  • ΖΗΤΕΙΤΑΙ πιάνο προς αγοράν ...

Σκέψεις γυρίζανε στο νου του.

Από τότε που τέλειωσε δ δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος, η σκια του τρίτου δεν είχε πάψει να βαραίνει πάνω στον κόσμο μας. Και στο μεταξύ, το αίμα χυνότανε, στην Κορέα χτες, στην Ινδοκίνα σήμερα, αύριο . . .

Πέρασε το χέρι του στα μαλλιά του. Σκούπισε τον ιδρώτα στο μέτωπο του · είχε ιδρώσει, κι όμως δεν έκανε ζέστη.

Ο πόλεμος, η βόμβα υδρογόνου, οι αυτοκτονίες για οικονομικούς λόγους, η «Κοσμική Κίνησις» . . . Το πανόραμα της ζωής!

Δεν είχε αλλάξει διόλου προς το καλύτερο η ζωή μας ύστερ' από τον πόλεμο. Όλα είναι, τα ίδια σαν και πριν. Κι όμως είχε ελπίσει κι αυτός, όπως είχαν ελπίσει εκατομμύρια άνθρωποι σ' όλη τη γη, πως ύστερ' από τον πόλεμο, ύστερ' από τόσο αίμα που χύθηκε, κάτι θ' άλλαζε. Πως θαρχόταν η ειρήνη, πως ο εφιάλτης του πολέμου δε θα ίσκιωνε πια τη γη μας, πως δε θα γίνονταν τώρα αυτοκτονίες για οικονομικούς λόγους, πως . . .

Σουρούπωνε. Μερικά φώτα είχαν ανάψει κιόλας στα μαγαζιά αντίκρυ. Στο καφενείο δεν είχανε ανάψει ακόμα τα φώτα. Του άρεσε έτσι το ημίφως.

Σκέφτηκε τη σύγχυση που επικρατεί στον κόσμο μας σήμερα. Σύγχυση στον τομέα των ιδεών, σύγχυση στον κοινωνικό τομέα, σύγχυση . . .

Δεν έφταιγε η εφημερίδα που έκανε τώρα αυτές τις σκέψεις. Τα σκεφτότανε όλα αυτά τον τελευταίο καιρό, πότε με λιγότερη, πότε με περισσότερη ένταση. Σκεφτότανε το σκοτεινό πρόσωπο της ζωής. Την ειρήνη, τη βαθιά τούτη λαχτάρα, που κρέμεται από μια κλωστή. Σκεφτότανε τη φτώχεια, την αθλιότητα. Σκεφτότανε το φόβο που έχει μπει στις καρδιές.
Στον καθρέφτη, δίπλα του, είδε το πρόσωπο του. Ένα πολύ συνηθισμένο πρόσωπο. Τίποτα δε μαρτυρούσε την ταραχή που είχε μέσα του.

Είχε πολεμήσει κι αυτός στον τελευταίο πόλεμο. Και είχε ελπίσει. Μα τώρα ήτανε πια χωρίς ελπίδα. Ναι, δε φοβότανε να το ομολογήσει στον εαυτό του πως ήτανε χωρίς ελπίδα.
Μια σειρά από διαψεύσεις ελπίδων ήταν η ζωή του. Είχε ελπίσει τότε , . .
Είχε ελπίσει υστέρα . . .

Κάποτε, πριν από χρόνια, είχε ελπίσει στον κομμουνισμό. Μα είχε διαψευσθεί κι εκεί. Τώρα δεν είχε ελπίδα σε καμιά ιδεολογία!

Ζήτησε ένα ποτήρι νερό ακόμα. Αυτή η διάψευση από τις λογής λογής ιδεολογίες ήτανε βέβαια γενικό φαινόμενο. Και παραπάνω από τη διάψευση, η κούραση, η αδιαφορία, που οι πιο πολλοί, η μεγάλη πλειοψηφία νιώθει μπροστά στις διάφορες ιδεολογίες.

Κοίταζε τα τρόλεϋ που περνάγανε ολοένα στη λεωφόρο, το πλήθος . . . Μπροστά του, η εφημερίδα ανοιχτή. Όλα αυτά που είχε δει και πρωτύτερα: η σκιά του καινούριου πολέμου, η Ινδοκίνα, οι δυο αυτοκτονίες για οικονομικούς λόγους, η «Κοσμική Κίνησις» . . .
Τσιγάρα! ένας πλανόδιος μπήκε.
Πήρε ένα πακέτο.
Στις έξι σελίδες της εφημερίδας: η ζωή. Κι αυτός, ήτανε τώρα ένας άνθρωπος που δεν έχει ελπίδα.
Θυμήθηκε, πριν από χρόνια, ήτανε παιδί ακόμα, είχε αρρωστήσει βαριά μια θεία του, ξαδέρφη της μητέρας του. Την είχανε σπίτι τους. Ήρθε ο γιατρός · βγαίνοντας από το δωμάτιο της άρρωστης, είπε με επίσημο ύφος:
Δεν υπάρχει πλέον ελπίς !

Έτσι κι αυτός, τώρα, είχε φτάσει στο σημείο να λέει:
— Δεν υπάρχει πλέον έλπίς !

Του φάνηκε φοβερό που ήτανε χωρίς ελπίδα. Είχε την αίσθηση πως οι άλλοι στο καφενείο τον κοιτάζανε κι άλλοι από το δρόμο σκέφτονταν και ψιθυρίζανε μεταξύ τους: «Αυτός εκεί δεν έχει ελπίδα!» Σα να ήταν έγκλημα αυτό. Σα να είχε ένα σημάδι πάνω του που το μαρτυρούσε. Σα να ήτανε γυμνός ανάμεσα σε ντυμένους.

Σκέφτηκε τα διηγήματα που είχε γράψει, δίνοντας έτσι μια διέξοδο στην αγωνία του. Άγγιζε θέματα του καιρού μας: τον πόλεμο, την κοινωνική δυστυχία. . . . Ωστόσο, δεν το αποφάσιζε να τα εκδώσει. Φοβότανε! Φοβότανε την ετικέτα που θα του δίνανε σίγουρα οι μεν και οι δε. Όχι, έπρεπε να τα βγάλει. Στο διάολο η ετικέτα! Αυτός ήταν ένας άνθρωπος, τίποτε άλλο. Ούτε αριστερός ούτε δεξιός. Ένας άνθρωπος που είχε ελπίσει άλλοτε, και τώρα δεν έχει ελπίδα, και που νιώθει χρέος του να το πει αυτό. Βέβαια, άλλοι θάχουν ελπίδα, σκέφτηκε. Δεν μπορεί παρά νάχουν.

Ξανάριξε μια ματιά στην εφημερίδα: η Ινδοκίνα, η «Κοσμική Κίνησις», το ρεσιτάλ πιάνου, οι δυο αυτοκτονίες για οικονομικούς λόγους, οι «Μικρές Αγγελίες» . . .
ΖΗΤΕΙΤΑΙ γραφομηχανή . . .
ΖΗΤΕΙΤΑΙ ραδιογραμμόφωνον . . .
ΖΗΤΕΙΤΑΙ τζιπ εν καλή καταστάσει . . .
ΖΗΤΕΙΤΑΙ τάπης γνήσεος περσικός . . .
Έβγαλε την ατζέντα του, έκοψε ένα φύλλο κι έγραψε με το μολύβι, του :
ΖΗΤΕΙΤΑΙ ελπις

Ύστερα πρόσθεσε το όνομά του και τη διεύθυνση του. Φώναξε το γκαρσόνι. Ήθελε να πληρώσει, να πάει κατευθείαν στην εφημερίδα, να δώσει την αγγελία του, να παρακαλέσει, να επιμείνει να μπει οπωσδήποτε στο αυριανό φύλλο.